Bệnh Hoại Tử Gan Tụy (AHPND) Và EHP Trên Tôm: Nhận Biết Sớm, Phòng Ngừa Hiệu Quả

Bệnh Hoại Tử Gan Tụy Cấp (AHPND) Là Gì?

Bệnh hoại tử gan tụy cấp (Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease - AHPND), còn gọi là hội chứng chết sớm (EMS), là bệnh nguy hiểm nhất trên tôm nuôi. Bệnh do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus mang gen độc tố PirA và PirB gây ra.

Tôm mắc AHPND có tỷ lệ chết lên đến 100% trong vòng 20-30 ngày sau khi thả giống nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Dấu Hiệu Nhận Biết AHPND

Giai đoạn sớm (Ngày 1-5):

• Tôm giảm ăn đột ngột, nhá ăn còn nhiều thức ăn
• Tôm bơi chậm, tập trung ở mé ao
• Gan tụy bắt đầu nhợt nhạt, mềm

Giai đoạn tiến triển (Ngày 5-10):

• Gan tụy teo nhỏ, chuyển màu trắng nhợt hoặc vàng nhạt
• Vỏ tôm mềm, dễ bóc
• Ruột tôm rỗng, không có thức ăn
• Tôm chết rải rác, tăng dần

Giai đoạn nặng (Ngày 10+):

• Tôm chết hàng loạt, đặc biệt ở đáy ao
• Nước ao có mùi hôi do xác tôm phân hủy
• Tỷ lệ chết có thể đạt 70-100%

Bệnh Vi Bào Tử Trùng EHP

EHP là gì?

EHP (Enterocytozoon hepatopenaei) là ký sinh trùng đơn bào cực nhỏ, ký sinh trong tế bào gan tụy tôm. Khác với AHPND, EHP không gây chết hàng loạt nhưng khiến tôm chậm lớn nghiêm trọng — còn gọi là "bệnh còi".

Dấu hiệu nhận biết EHP:

• Tôm không đều size trong cùng ao — có con lớn, con nhỏ
• Tôm chậm lớn dù cho ăn đầy đủ
• Gan tụy nhỏ hơn bình thường
• Tôm dễ nhiễm thêm các bệnh khác (phân trắng, AHPND)

Mối nguy hiểm của EHP:

• Không có thuốc đặc trị
• Lây lan qua phân tôm và hiện tượng ăn nhau
• Bào tử EHP tồn tại rất lâu trong môi trường
• Gây thiệt hại kinh tế lớn do kéo dài thời gian nuôi

Phòng Ngừa AHPND Và EHP

1. Chọn giống sạch bệnh

Đây là biện pháp quan trọng nhất. Tôm giống Anh Tuấn được kiểm dịch PCR âm tính với cả AHPND và EHP trước khi xuất bán.

2. Cải tạo ao kỹ lưỡng

• Phơi đáy ao 10-15 ngày dưới nắng gắt
• Rải vôi CaO 15-20 kg/100m² để diệt bào tử EHP
• Xử lý nước kỹ trước khi cấp vào ao nuôi

3. Quản lý môi trường nước

• Sử dụng men vi sinh AZ 16 định kỳ để kiểm soát Vibrio
• Duy trì pH ổn định 7.5-8.5
• Xi phông đáy ao thường xuyên

4. Tăng cường miễn dịch cho tôm

• Dịch cao tỏi đen Biomax: Chứa allicin tự nhiên, ức chế vi khuẩn Vibrio
• Dịch cao nghệ: Curcumin bảo vệ gan tụy, chống viêm
• Acid hữu cơ: Ức chế vi khuẩn có hại trong đường ruột

5. Quản lý thức ăn

• Không cho ăn thừa — thức ăn thừa là môi trường lý tưởng cho Vibrio
• Bổ sung thảo dược vào thức ăn 3-4 lần/tuần
• Sử dụng nhá ăn để kiểm soát lượng thức ăn

Xử Lý Khi Phát Hiện Bệnh

Với AHPND:

1. Ngưng cho ăn ngay lập tức
2. Sử dụng NANO COP diệt khuẩn nước ao
3. Bổ sung men vi sinh liều cao sau 48 giờ
4. Nếu tỷ lệ chết > 30%, cân nhắc thu hoạch sớm

Với EHP:

1. Tăng cường thảo dược gan tụy (dịch cao nghệ + tỏi đen)
2. Bổ sung acid hữu cơ liên tục vào thức ăn
3. Xi phông đáy ao hàng ngày để giảm mật độ bào tử
4. Cân nhắc thu hoạch khi tôm đạt size thương phẩm

Kết Luận

AHPND và EHP là hai "kẻ thù" nguy hiểm nhất của người nuôi tôm. Tuy nhiên, với kiến thức đúng đắn và sản phẩm phòng bệnh chất lượng, bà con hoàn toàn có thể giảm thiểu rủi ro.

Cần tư vấn về phòng trị bệnh gan tụy, EHP? Liên hệ ngay Đắc Lợi — Hotline: 0388 981 838!